Rav Yohanan şöyle dedi: “Neden ‘İnsan tarlanın ağacıdır’ (Tesniye 21) diye yazılmıştır? İnsan tarlanın ağacı mıdır? Aksine, ‘Çünkü ondan yiyeceksin ve onu kesmeyeceksin’ ve ‘Bunu yok edeceksin ve keseceksin’ diye yazıldığı içindir. Nasıl yani? Eğer o iyi ve bilge bir öğrenci ise, ondan yiyeceksiniz ve onu kesmeyeceksiniz. Değilse, yok edecek ve keseceksiniz” (Taanit 7a).
İyi bir bilge öğrenci ile yenmek için olan bir ağaç ve bilge bir öğrenci ile yenmek için olmayan bir ağaç arasındaki bağlantının ne olduğunu sormalıyız, çünkü ayet şöyle der: “Ağaçlarını balta sallayarak yok etmeyeceksin, çünkü ondan yiyebilirsin. …Sadece yenilecek bir ağaç olmadığını bildiğin bir ağacı yok etmeli ve kesmelisin.”
Zohar şöyle der: “Başka bir Tanrı kısırdır ve meyve vermez” (bkz. “Zohar Kitabı’na Giriş,” Madde 23) ve bu sözler onun sözleridir: Dolayısıyla, başarısız olanlar ve ABYA’nın Tuma’a [kirlilik] yollarında yürüyenlerin, kaynakları kurur ve manevi meyvelerin bereketine sahip olmazlar. Tamamen tıkanıp sonunda kuruyup giderler. Keduşa’ya [kutsallığa] bağlı olanlar için ise bunun tam tersi geçerlidir. Onların çalışmaları “akarsu kenarına dikilmiş, meyvesi zamanında olgunlaşan, yaprağı solmayan bir ağaç gibi kutsanır ve yaptıkları her şeyde başarılı olurlar” (Mezmurlar 1).
Bununla, saygılı bir bilge öğrenci ile ayette “Ondan yiyeceksin ve onu kesmeyeceksin” denilen meyve ağacı arasındaki bağlantıyı anlayabiliriz. Meyve veren ağaç Keduşa’nın bir işaretidir ve meyve vermeyen ağaç Tuma’a’nın bir işaretidir ve “saygısız bilge öğrenci” olarak adlandırılır.
Ayrıca, “Bunlar Nuh’un nesilleridir. ‘Erdemlinin meyvesi hayat ağacıdır’ diye yazılmıştır. Erdemlinin meyveleri nelerdir? Mitzvot [emirler] ve iyi işler” (Midraş Rabbah, Nuh). Bununla şunu yorumlayabiliriz: “Eğer doğru ve bilge bir öğrenciyse, yani meyve veriyorsa, Mitzvot’u ve iyi işleri varsa, onu yiyeceksin. Değilse, “Bunu yok edecek ve keseceksin.”
Bu sözlerden önce Gemara şu sözleri getirir: “Tania, Rav Bena’a der ki, ‘Tora Lişma [O’nun rızası için] ile uğraşan kişinin Tora’sı onun için bir yaşam iksiri olur, ‘Onu tutanlar için bir yaşam ağacıdır’ denildiği gibi. ‘Göbeğinize kadar şifa olacak’ ve ‘Beni bulan yaşamı bulur’ denmiştir ve Tora Lo Lişma [O’nun rızası için değil] ile uğraşan herkes için Tora ölüm iksiri olur, ‘Dersim sel gibi kafa kesecek’ denmiştir ve kafa kesmek öldürmek demektir, ‘ve orada dere kenarında kafasını kestiler’ denmiştir.” Kelimelerin birbirlerine olan yakınlığını anlamalıyız.
Rav Yohanan’ın özellikle bilge bir öğrenciyle birlikte öğrenen kişinin, bilge öğrencinin saygılı olup olmadığına bakması gerektiğinden bahsetmediğini yorumlamalıyız. Aksine, bu öğrencinin kendisiyle, ne şekilde öğrendiğiyle ilgilidir.
Başka bir deyişle, Tora öğreniyor ama öğrendiği metinlerin, bu öğrenimin meyvelerini, yani Mitzvot ve iyi işlerin meyvelerini yemeye yönlendirmediğini görüyorsa, bu “Bunu yok edeceksin ve ondan yemeyeceksin” anlamına gelir. Bunun yerine, Tora’yı öğrenirken, Tora’nın kendisine Mitzvot ve iyi işleri yerine getirmek için güç ve kuvvet verdiğini görmelidir, çünkü buna “meyveler” denir ve özellikle bundan yemelidir.
Bu şekilde, bilgelerimizin “Tanrın Efendinin gözleri onun üzerindedir” ayeti hakkında söylediklerini bazen olumlu, bazen de olumsuz olarak yorumlayabiliriz.
Bazen olumsuz, nasıl yani? İsrail yılın başında tamamen günahkâr olduğunda, onlara az yağmur yağdırıldı, ama sonunda tövbe ettiler. Fakat ekleme yapmak mümkün değildir, çünkü hüküm çoktan verilmiştir, ama Yaradan yağmuru ihtiyacı olan toprağa zamanında indirir (ve RAŞİ şöyle yorumladı, “İhtiyacı olan toprağa: tarlalara, bağlara ve bahçelere”), her şey toprağa göredir.
Bazen olumsuz, nasıl yani? İsrail yılın başında tamamen erdemliydi ve çok yağmura maruz kaldı, ama sonunda yoldan çıktılar. Fakat azaltmak mümkün değildir, çünkü hüküm çoktan verilmiştir, ancak Yaradan yağmuru zamansız, yağmura ihtiyacı olmayan bir toprağa indirmez (ve RAŞI, “Yağmura ihtiyacı olmayan toprakları, ormanlar ve çöller” olarak yorumladı) (Roş Aşana 17b).
Yağmur su demektir ve Tora’dan başka su yoktur. Bilgelerimiz şöyle der: “Bir Mitzva’nın ödülü, Mitzva’dır” (Avot, Bölüm 4). Yani, yılın başında kişi eylemlerine göre değerlendirilir ve bu dönemde ne kadar Tora öğreneceğine karar verilir.
Dolayısıyla, yılın başındaki eylemleri erdemlilik içinde ise, kendisine çok yağmur yağdırılır. Daha sonra yolundan dönmüşse, yani günah işlemişse, o zaman günahkâr olarak kabul edilir. “Günahkârlara Tanrı, ‘Yasalarımın kitabına neden ihtiyacınız var?’ diye sordu.” O zaman onlara sadece bahşedilmiş olan yağmurları yağdırır.
Örneğin, öğrenmesi için günde sekiz saat tahsis edilmiş ise, o zaman sekiz saat öğrenmesine izin verir, ancak ihtiyaç duyulmayan yerlerde, yani ormanlarda ve çöllerde, yani meyvelerin olamayacağı yerlerde.
Başka bir deyişle, kendisine hiçbir meyve vermeyecek şeyleri öğrenmesi sağlanır ki bunlar Mitzvot ve iyi işlerdir. Aksine, bilgelerimizin dediği gibi, “Lo Lişma’yı öğrenen kişi” için bu öğrenme ancak bir ölüm iksiri haline gelir.
Ancak yılın başında günah işlemişse ve günde sadece iki saat öğrenmesi anlamına gelen az yağmur verilmiş ise, tövbe ederse, meyve verebileceği bir yerde o küçük Tora verilir ki buna “bağlar, tarlalar ve bahçeler” denir, yani Tora meyve verecektir ki bunlara Mitzvot ve iyi işler denir.